|
Nowy Glinik
Wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Tarnowiec. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Liczba ludności: 622. Powierzchnia: 527 ha
Charakterystyka wsi
Nowy Glinik ma charakter słabo rozwiniętej i chaotycznej widlicy, rozmieszczenie zabudowań jest dość zróżnicowane.
Za centrum wsi można uznawać skrzyżowanie dróg z Jasła z drogą prowadzącą do Zarzecza i Łajsc oraz drogą do Glinika Polskiego.
Znajduje się tam trzy sklepy spożywcze oraz sala gdzie się odbywają lokalne festyny, zabawy i zebrania.
Wieś rozbudowuje się głównie przez polepszanie lokalnych dróg, dzięki atrakcyjnej lokalizacji (bliskość miasta, ładny krajobraz) powstaje tu wiele nowych domów.
Pola uprawne ułożone są prostopadle do drogi głównej, łącząc się z gospodarstwami, odpowiadając najczęściej ich szerokościom.
Średnio jedno gospodarstwo posiada od 2 do 8 ha ziemi uprawnej.
Na terenach gospodarstw i miedzy nimi znajdują się liczne zagajniki, kępy drzew i zakrzaczone rowy.
Przysiółki wsi:
Podlas (Rodenbarg)
Biedacz (Hirschhau)
Łąki (Langanger)
Dębczyna (Eichhau)
Sajdaki
Zagórze (Barg)
Za Górami (Altbarg) Najczęściej występujące nazwiska:
Najczęściej występujące nazwiska:
Walddeutsche Familiennamen: Bringel (Bragiel), Kochmann, Rossmund (Rozmund), Hensel (Henzel), Riesner (Ryzner), Marks, Boner (Bonar), Kriegel (Grygiel),
Tryger, Pelz (Pelc), Hochl (Hocholek), Figulus (Töpfer), Speck, Bällenweider, Hohmann (Homa), Happ (Hap), Grohmann (Krochmal), Keller/Köhler (Kielar).
Geografia
Ukształtowanie terenu wsi jest typowe dla okolicy podgórskiej, poprzecinany jest potokami, wzdłuż których poprowadzone są wąskie ścieżki.
Wieś położona jest wzdłuż potoku (dawn. Schwarczer Bek), przepływajscego przez przysiółek Podlesie. Najwyższe wzniesienie to Miarkówka (349,9 m n.p.m.)
Buczyna (347 m n.p.m.) oraz Magiel (345,3 m n.p.m.). Potok łączy się na terenie Umieszcza z Potokiem Krzywym a ten z Potokiem Czarnym.
Do dziś zachowały się dawne nazwy pól np. Biedacz, Magiel, Rola, Dzikówka czy Chochołówka. Bliskość lasów, dostęp do wód powierzchniowych i gruntowych, oraz stosunkowo żyzne gleby sprzyjały osadnictwu na terenach Nowego Glinika. Dodatkowo dość łagodne wzniesienia dają malownicze widoki na okolice.
Teren wsi jest podmokły, gleba gliniasta. Ta własność gleby znalazła odzwierciedlenie w członie nazwy - Glinik. Drugi człon ma charakter dzierżawczy.
Najwyżej położone punkty we wsi:
Magiel (Mangelbarg) - 350 m n.p.m.,
Buczyna (Bucholz) - 347 m n.p.m.,
Wały (Walbarg) - 343 m n.p.m.,
Podlas (Rodenbarg) - 337 m n.p.m.,
Szpakówka (Sprebarg) - 320 m n.p.m.,
Rola (Aue) - 309 m n.p.m.,
Granice (Grenzwiese) - 307 m n.p.m.,
Rzeki (Młyn - Fliess) - 280 m n.p.m.
Historia
Początkami sięga XII wieku. Pierwotnie była to wieś królestwa. W 1277 roku Bolesław Wstydliwy zwolnił Glinik z ciężaru prawa książęcego.
W 1336 r. wieś została wydzielona z uposażenia królowej Jadwigi (Łokietkowej) przenosząc Glinik z praw polskich na prawa niemieckie, a własność przypadła Gedkowi z Gedczyc lokacja na prawie niemieckim 1388]. W XV wieku Glinik należał do Pieniążków herbu Odrową.
W 1581 r. Glinik przeszedł w ręce Lubomirskich. Około 1700 roku dwór w Gliniku Nowym był własnością Janockiego, który gospodarował tam aż do rozbiorów.
W 1774 roku miejscowość otrzymała nazwę Glinik Niemiecki w związku z przynależnością tych terenów do zaboru austriackiego [pierwszy raz nazwa Glinik Niemiecki pojawiła się w 1402 jako Theutonicalis Glinnick, nazwę tą zawdzięcza Glinik osadnikom przybyłym tu z Saksonii]. Nazwa ta utrzymała się do chwili odzyskania niepodległości państwa Polskiego. Po 1918 r. otrzymała nazwę Glinik Górny.
Do budowy pierwszej szkoły we wsi przystąpiono w 1930 roku. Był to budynek drewniany. Szkoła ta przetrwała do 1944 r., kiedy to podczas wojny została prawie doszczętnie zniszczona. Historia szkolnictwa w tej miejscowości sięga odległych czasów, kiedy to córka jednego z kmieci Wiktoria, umiejąca czytać, pisać i liczyć, udzielała chętnym lekcji. Inną osobą, która udzielała korepetycji w prywatnym domu, był Antoni Marek. W 1950 r. podjęto decyzję wybudowania nowej szkoły. Starą szkołę rozebrano, a na jej miejscu budowano nową. 24 kwietnia 1952 r. budynek szkolny został oddany do użytku. W 1954 r. postawiono Dom Ludowy, a w 1960 r. przystąpiono do budowy linii elektrycznej. Ważnym wydarzeniem dla mieszkańców wsi było ukończenie budowy asfaltowej drogi z Jasła do Glinika Nowego. Po jej wybudowaniu znaczna część mieszkańców tej wioski znalazła zatrudnienie na terenie Jasła. Dość późno, bo dopiero w latach 1981/1982 doprowadzono do Glinika Nowego gaz. W "Opisie powiatu jasielskiego" czytamy: Wieś leży w miądzyrzeczu Wisłoki i Jasiołki, odległa o 10,6 kim. od Jasła, 4 klm od Dębowca. Nazwę otrzymał od ziemi gliniastej. Za czasów Długosza nazywał się Glinikiem Pieniążka. Graniczy od północy z Gąsówką, od wchodu z Glinikiem Polskim i Piotrówką, od południa z Łajscami i Zarzeczem, a od zachodu z Majscową. Za czasów Długosza był w ręku Pieniążków, a właścicielem jego był Andrzej Pieniążek z Kruszlowy, z domu Odrowąż. W roku 1581 Glinik niemiecki należał do Lubomirskiego i było w nim łanów kmiecych 3, zagrodników bez roli 3, komorników bez bydła 5. W roku 1868 posiadał Glinik Marceli Łętowski. Od tego nabył dobra te Paweł Rieger, a po nim odziedziczył 1904 roku syn jego, również Paweł Rieger. Ten sprzedał dobra te Kasprowi Kurczowi, Jakóbowi Żebrackiemu, Józefowi Żebrackiemu, Józefowi Markowi, Walentemu Chochołkowi i Ludwikowi Rogusowi.
Po II wojnie światowej 16 lipca 1948 roku zmieniono nazwę na Glinik Nowy przez Prezydium Gminnej Rady Narodowej.
Obecna nazwa Nowy Glinik
Dawne nazwy
1388 - Glinnick
1390 - Lembarg
1402 - Theutonicalis Glinnick
1529 - Glinnik Allamanorum
1772 - Niemiecki Glinik
1918 - Glinik Niemiecki
1939 - Glinik Górny
1943 - Lemberg
1946 - Glinik Nowy
obecnie - Nowy Glinik
Żródło: Franciszek Dubiel "Gmina Tarnowiec - dzieje dawne i wspólczesne" www.tarnowiec.eu , http://wikipedia.pl
|
Licznik odwiedzin: